آخرین اخبار

رهبر انقلاب : باید ایرانی فکر کنیم و ایرانی زندگی کنیم / حاشیه‌های بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه شرکت‌های دانش‌بنیان


به گزارش انتهای افق :

هیچ دلیلی ندارد که برای تولید و نگه‌داشت سلاح هسته‌ای که استفاده از آن مطلقاً حرام است، هزینه کنیم/ باید ایرانی فکر کنیم و ایرانی زندگی کنیم

رهبر انقلاب در جمع دو هزار نخبه جوان بر ایجاد و گسترش امید تأکید کردند و گفتند: نخبگان، اساتید و پیشروان حرکت علمی نگذارند امید به وجود آمده برای پیشرفت علمی کشور دچار اختلال شود.

حضرت آیت الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح امروز (چهارشنبه) در دیدار دو هزار نفر از نخبگان جوان و استعدادهای برتر علمی، ادامه پیشرفت علمی کشور را در کوران حرکت پرشتاب علمی جهان، کاملاً ضروری و حیاتی خواندند و با اشاره به شوق سرشار، انگیزه تحسین برانگیز و اعتماد به نفس جوانان نخبه تأکید کردند: هر جوان نخبه پاره تن ایران عزیز ماست و برای رفع مشکلات نخبگان باید سند راهبردی امور نخبگان را کاملاً جدی اجرا و پیگیری کرد.

حضرت آیت الله خامنه‌ای مطالبی را که ۱۲ نفر از نخبگان در این دیدار بیان کردند و تأمل جوانان نخبه در خصوص مسائل مهم کشور را بسیار خوب و لذتبخش ارزیابی کردند و با تأکید به مسئولان مربوطه برای دنبال کردن مطالبات و پیشنهادهای نخبگان گفتند: حرکت علمی آغاز شده در کشور نیازمند استمرار است، البته رتبه‌های بالای علمی ایران در برخی رشته‌های نوپا مانند نانو و زیست‌فناوری بسیار افتخارآمیز است اما به هیچ‌وجه کافی نیست و نباید ما را قانع کند، بلکه باید پیشرفت علمی با شتاب ادامه یابد.

ایشان با اشاره به بازدید روز گذشته خود از نمایشگاه شرکت‌های دانش‌بنیان، وجود انگیزه، اعتماد به‌نفس و خودباوری در حرف و عمل جوانان متخصص را نشانه‌ای شوق‌انگیز از استمرار جریان علمی در کشور برشمردند و خاطرنشان کردند: این جوانان فقط نخبگان ۳۰ شرکت از چهار هزار شرکت دانش‌بنیان کشور بودند که این عدد باید در طول یک مدت محدود و مشخص، چندین برابر شود.

حضرت آیت الله خامنه‌ای لازمه تحقق این هدف را ایجاد زیرساختهای قانونی در خصوص شرکت‌های دانش‌بنیان و رفع موانع پیشِ روی آنها برشمردند و گفتند: مکرراً تأکید کرده‌ایم که محیط کسب و کار باید اصلاح شود مثلاً مجوزی که باید ظرف یک هفته صادر شود، شش ماه زمان نبرد، موازی‌کاری‌های غلط حذف، و انحصار برداشته شود.

رهبر انقلاب اسلامی سپس به بیان چند نکته خطاب به نخبگان جوان پرداختند.

«اجرا و تحقق جدی سند راهبردی امور نخبگان» اولین نکته مورد تأکید حضرت آیت الله خامنه‌ای بود.

ایشان اجرای کامل این سند را موجب رفع بسیاری از مشکلات در زمینه پیشرفت علمی،  تجاری‌سازی محصولات علمی و فناوری و حل سایر مشکلات بخش علمی خواندند و گفتند: بنیاد نخبگان موظف است به این سند بپردازد و شورای‌عالی انقلاب فرهنگی نیز باید با به‌روزرسانی این سند، تحقق آن را مطالبه و دنبال کند.

«مأیوس نشدن از القائات منفی جریانی بددل که جنبش علمی کشور را انکار می‌کند» توصیه بعدی حضرت آیت الله خامنه‌ای به جوانان نخبه بود.

ایشان افزودند: یک جریان بددل و بدخواه که متأسفانه در داخل دانشگاهها نیز حضور دارد، اصل جهش علمی کشور را که یک واقعیت عیان است، انکار و تلاش می‌کند با القاء اینکه هیچ اتفاق علمی مهمی رخ نداده است، مردم را دچار تردید و نخبگان را ناامید کند، اما شما در مقابل این جریان هرگز مأیوس نشوید.

رهبر انقلاب اسلامی یکی دیگر از کارهای زشت این جریان بددل را دلالی و انتقال نخبگان مستعد به خارج از کشور دانستند و گفتند: جوان نخبه به ایران تعلق دارد و پاره تن کشور است، اما آنها به دنبال دلسرد کردن و یا فریفتن او با وعده‌های پولی یا غیر پولی و موهوم هستند که مسئولان وزارتخانه‌های بهداشت و علوم موظفند از دانشگاهها در مقابل این جریان مراقبت کنند.

حضرت آیت الله خامنه‌ای افزودند: برخلاف القائات این جریان، مقامات عالی کشور از مشکلات و اخبار منفی هم با خبر هستند اما یقیناً جنبه‌های مثبت جریان علمی کشور بر جنبه‌های منفی آن غلبه دارد.

ایشان هنر انقلاب اسلامی را جرأت دادن به مرد و زن، و پیر و جوان برای ورود به میادین دشوار از جمله ورود در میادین علمی که حتی تحسین دشمنان را نیز به دنبال داشته است، خواندند و با یادآوری مواردی از افتخارات علمی کشور گفتند: استفاده از ظرفیت علمی در بخشهای مختلف کشور به «بالا بردن قدرت دفاعی»، «درمان و پزشکی پیشرفته و کنترل بیماری‌ها»، «مسائل فنی مهندسی»، «زیست‌فناوری و تولید محصولات با دوام با فناوری نانو» و «فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای»، منجر شده است.

حضرت آیت الله خامنه‌ای خاطرنشان کردند: با وجود این دستاوردهای واضح، برخی افراد حرکت علمی کشور را تخریب و انکار و اگر بتوانند برسر راه آن مانع‌تراشی می‌کنند.

ایشان افزودند: البته این موانع باید برداشته شود و مسئولیت به عهده مسئولان مراکز مربوط است، اما شما جوانان عزیز به حرکت پر شوق، مضاعف و بدون وقفه خود در مقابل این جریان انحرافی ادامه دهید.

رهبر انقلاب اسلامی، توجه به علوم انسانی را در همه نهادهای نخبگانی از جمله بنیاد نخبگان ضروری خواندند و گفتند: وقتی جوان نخبه ایرانی، در زمینه مهندسی در تراز جهانی عمل می‌کند و در ساخت دستگاههای بسیار پیچیده، کارهای بسیار مهمی انجام می دهد، طبعاً حضور او در عرصه‌هایی مانند اقتصاد، حقوق و مدیریت و ارائه راه حل برای مشکلات اقتصادی و آسیب های اجتماعی، مؤثر و راهگشا خواهد بود.

ایشان برخی مشکلات اقتصادی موجود را ناشی از کمبود تحقیق علمی دانستند و افزودند: با دانش نخبگانی می توان راه حلهای خوبی برای این مسائل یافت.

حضرت آیت الله خامنه ای با تأکید بر اجرای کامل سند بسیار ارزشمند نقشه علمی کشور افزودند: حضور نخبگان جوان در عرصه علوم انسانی موجب می شود پرورش اندام علمی کشور به صورت متناسب صورت گیرد، نه اینکه یک بخش فوق العاده قوی باشد و بخشی دیگر ضعیف و کم جان.

رهبر انقلاب همراه بودن علم با فرهنگ صحیح انسان‌دوستی را زمینه ساز استفاده بشر از منافع حقیقی علم و دانش خواندند و یادآوری کردند: علم بسیار مهم و بسیار نافع هسته ای وقتی با فرهنگ غلط قدرت طلبی همراه شد، به تولید بمب هسته ای انجامید و به تهدید بزرگ دنیا و بشریت تبدیل شد.

حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به موضع قاطعانه و شجاعانه جمهوری اسلامی درباره حرمت شرعی استفاده از بمب هسته ای تأکید کردند: ما با وجود اینکه می توانستیم در این راه قدم برداریم، بر اساس حکم اسلام عزیز کاربرد این سلاح را حرام قطعی شرعی اعلام کردیم، بنابراین هیچ دلیلی ندارد که برای تولید و نگه‌داشت سلاحی که استفاده از آن مطلقاً حرام است، هزینه کنیم.

ایشان پایبندی جدی به مبانی دینی و شرف ملی را دو الزام مجموعه های نخبگانی برشمردند و افزودند: دانشمند ایرانی وقتی با فرهنگ اسلامی و ایرانی آمیخته می شود، عنصر راهبردیِ حیات ملت می شود و به کشور روح و توان می بخشد.

ایشان در زمینه ضرورت همراهی علم با فرهنگ صحیح افزودند: ما از شاگردی و یادگیری هیچ ابایی و ننگی نداریم اما نمی خواهیم دانشگاههای ما باز تولید «دانشگاههای امریکایی با همان فرهنگ غلط غربی» باشند.

رهبر انقلاب با ابراز خرسندی از فضای ایرانی- اسلامیِ مجموعه های فعال در عرصه های سلولهای بنیادی، نانو، زیست فناوری و هسته ای گفتند نخبگان فعال در این زمینه ها، کار علمی را نوعی جهاد می دانند و این تفکر و نگرش در همه محیطهای دانشگاهی مورد نیاز است.

حضرت آیت الله خامنه ای در جمع‌بندی این بخش از سخنانشان تأکید کردند: شرایط ما با شرایط دیگران متفاوت است. ما باید ایرانی بیندیشیم، ایرانی فکر کنیم و ایرانی زندگی کنیم که رعایت و اجرای الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی می تواند به این هدف کمک شایانی کند.

ایشان تقلید از فرهنگ دانشگاههای غربی را باعث از بین رفتن نوآوری و ابتکارات علمی خواندند و گفتند: تقلید از دیگران، نوزایی و نشاط حقیقی علمی را هم از بین می برد.

رهبر انقلاب اسلامی در ششمین نکته سخنان خود، جامعه نخبگانی را به ایفای نقش در زمینه دیپلماسی عمومی فراخواندند.

ایشان گردآوردن «نخبگان ایرانِ فرهنگیِ بزرگ» یعنی نخبگان قلمرو وسیع فرهنگ ایرانی در قرنهای گذشته را نمونه ای از ظرفیت بالقوه جامعه نخبگانی خواندند و افزودند: ارتباط گیری و گردآوری نخبگان منطقه غرب آسیا، جهان اسلام، محور مقاومت و حتی گردآوری نخبگان حق‌جوی عالم در همه کشورها از جمله امریکا و اروپا می تواند با نوعی نهادسازی به ارائه و ترویج «دانش پاک و با شرافت» و «اندیشه درست» منجر شود.

حضرت آیت الله خامنه ای، با نقد برخی کم‌کاری‌ها در ارائه راه سوم برخاسته از انقلاب اسلامی به جهانیان گفتند: راه ما نه سوسیالیستی است نه متکی بر لیبرال دمکراسی. ما به برکت اسلام راه سومی را به ملتها ارائه کرده ایم که باید بیش از پیش با سخن منطقی و عمل خود، دل ها را به این راه سودمند برای بشریت جذب کنیم و ملتها را از نفوذ روزافزون فرهنگ منحط غرب نجات دهیم.

رهبر انقلاب در آخرین فراز سخنانشان در جمع دو هزار نخبه جوان بر ایجاد و گسترش امید تأکید کردند و گفتند: نخبگان، اساتید و پیشروان حرکت علمی نگذارند امید به وجود آمده برای پیشرفت علمی کشور دچار اختلال شود.

ایشان در همین زمینه افزودند: در کشور البته مشکلات مختلفی وجود دارد اما نباید این مشکلات را یک‌طرفه و بدون توجه به موفقیتها مدام مطرح و بر سر آن مرثیه خوانی کرد، چرا که در این صورت امید در دل جوانان کم فروغ می شود.

رهبر انقلاب اسلامی توجه و تبیین موفقیت‌های بزرگ را از وظایف نخبگان در قبال نسل جوان دانستند و افزودند: استعداد ایرانی بعد از انقلاب به‌وجود نیامده بلکه موهبتی همیشگی و خدادادی است، اما انقلاب با میدان دادن به این استعدادها، ایران را از حالت راکد و عقب افتاده و وابسته، به کشوری مستقل، در حال پیشرفت و برخوردار از موفقیتهای فراوان تبدیل کرد که باید به این واقعیات توجه کامل داشت.

ایشان نتایج «مقایسه پیشرفت‌های علمی دانشگاهها در چهل سال اخیر را با قبل از انقلاب» حیرت‌آور خواندند و افزودند: این حرکت عظیم البته در اول راه است، اما به فضل الهی و همت نخبگان و جوانان به اوج خواهد رسید و جوان ایرانی باید با این نگاه به آینده بنگرد.

حضرت آیت الله خامنه ای توکل، تقوا و معنویت را مایه امید حقیقی و روزافزون خواندند و به نخبگان جوان توصیه کردند: هرچه می توانید دل های پاکتان را پاک‌تر کنید و در حرف و عمل خداوند کریم را همواره مدنظر داشته باشید، آن وقت همراهی و یاری خدا را در پیشرفت مداوم احساس و درک خواهید کرد.

رهبر انقلاب در پایان سخنانشان با تکرار سخنان چند سال قبل خود یادآوری کردند: گفته ایم که باید به گونه ای پیشرفت کنیم که ۵۰ سال بعد هر نخبه ای و هر کسی که در جهان خواست تازه‌های علم را فرا بگیرد، ناچار به دانستن زبان فارسی باشد و تحقق این هدف، حتماً در دایره هوش و استعداد و همت ایرانی امکان پذیر است.

در این دیدار همچنین آقای ستاری معاون علمی و فناوری رئیس جمهور، پیشرفت درونزای علمی را براساس نیروی انسانی، آموزش و فرهنگ بومی، رویکرد بنیاد ملی نخبگان اعلام کرد و گفت: از نظر ما نخبه کسی است که برای کشور خود ارزش افزوده و اشتغال ایجاد کند و بر این اساس حمایتهای بنیاد ملی نخبگان منوط به انجام کار و تلاش و نوآوری است.

آقای ستاری، طرح سرآمدان علمی و برگزاری جوایز مصطفی و شهید احمدی روشن را از جمله برنامه های در حال اجرای بنیاد علمی نخبگان خواند و افزود: اقتصاد دانش بنیان در نقطه مقابل اقتصاد نفتی و وابسته است و در آن، کیفیت نیروی انسانی و وارد کردن بخش خصوصی به سرمایه گذاری اصل است.

در این دیدار قبل از سخنان رهبر انقلاب ۱۲ تن از نخبگان و محققان رشته های مختلف، دیدگاههای خود را بیان کردند. آقایان:

–    سید علی موسوی- استادیار مهندسی پزشکی
–    یوسف قاسمی- دکترای حقوق و مؤسس شرکت دانش بنیان در زمینه خدمات حقوقی
–    محمد فدایی- دانشجوی دکترای مدیریت دولتی
–    عرفان صلواتی- پسادکترای ریاضی از دانشگاه امیرکبیر و دارنده مدال طلای المپیاد جهانی
–    مجتبی محصولی- دانشیار مهندسی عمران دانشگاه شریف
–    حسن انصاری فر- کارشناس ارشد فناوری اطلاعات
–    علی کاظمی تبریزی- دانشجوی دکترای صنایع چوب و کاغذ
–    رسول رجایی- دانشجوی دکترای مهندسی برق از دانشگاه تربیت مدرس
–    امید حاتمی- دانشجوی دکترای مدیریت
–    حسینعلی اخلاقی- دکترای مهندسی نفت

و خانم ها:

–    الهه شاکری- دانشجوی دکترای پژوهش هنر
–    سیده صدیقه مدنی- فوق تخصص بیماری های غدد از دانشگاه علوم پزشکی تهران
در سخنان خود بر این نکات تأکید کردند:
–    ضرورت اصلاح نگرشها به کارآفرینان نوآور در جامعه
–    لزوم حذف مقررات دست‌وپاگیر در جهت حمایت از نخبگان و مسیر پژوهشهای کاربردی
–    ضرورت سرمایه گذاری در رشته های علوم پایه
–    راه اندازی تلویزیون اینترنتی به منظور غلبه بر فقر تولید محتوا در فضای مجازی
–    انتقاد از شرایط دشوار کسب و کارهای جدید در کشور
–    لزوم رسیدگی به وضع مدارس سمپاد
–    حمایت از کسب و کارهای اینترنتی و جلوگیری از متوقف کردن سلیقه ای فعالیت آنها
–    بیان پیشنهادهایی درخصوص اصلاح نظام اداری کشور
–    تأکید بر ساماندهی و ارتقاء فعالیتهای آموزش برون مدرسه ای همچون المپیادهای علمی
–    پیشنهاد تغییر معیار اختصاص بودجه به دانشگاهها و مراکز علمی کشور از شاخص «سرانه دانشجو- استاد» به شاخص کیفیِ «حل مسائل کشور»
–    ضرورت حرکت به سمت الگوهای جدید آموزشی بویژه «آموزشِ پژوهش‌محور» با اولویت کارآفرینی و افزایش رفاه اجتماعی

در پایان این دیدار، نماز ظهر و عصر به امامت رهبر انقلاب اسلامی اقامه شد.

حاشیه‌های بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه شرکت‌های دانش‌بنیان +عکس

یک ساعتی می‌گذرد. تقریبا نیمی از ۳۰ غرفه و گپ زدن با تک تک غرفه‌دارانی که دارند با ذوق، محصولات و توانایی‌هایشان را معرفی می‌کنند، آقا و تیم همراهش همچنان دارند با حوصله گوش می‌کنند.

«در مذاکراتی که آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها در حاشیه برجام داشتند، دست گذاشته بودند روی این دستگاه و مصر بودند که بدانند ایران آن را از کجا تهیه کرده!» می‌پرسم تصورشان این بوده که آن را وارد کرده‌ایم؟ می‌خندد و جواب مثبت می‌دهد: «قبلاً با خفت و چند برابر قیمت وارد می‌کردیم؛ ولی الان خودمان می‌سازیم.» نماینده یک شرکت کوچک بخش خصوصی است. شرکتی که هرچند خیلی کوچک است اما کارهای بزرگی کرده‌. آنقدر بزرگ که دشمن خونی هم در برابرش وادار به تعظیم شده.

اصلا بگذارید راحت‌تان کنم! جلوی کسی ایستاده بودم که مدیر پیشین برنامه‌های موشکی رژیم صهیونیستی، چهار سال قبل هنگام تشریح توانایی‌های یکی از موشک‌های ساخت ایران در موردش گفته بود به احترام طراح ایرانی این موشک، کلاه از سر بر می‌دارم! این را گفتم که مثل من به بیراهه نروید و سادگی و بی‌ غل و غش بودن تصاویری که از نمایشگاه شرکت‌های دانش‌بنیان و فناوری‌های برتر در حسینیه امام خمینی؟ره؟ دیده‌اید، گول‌تان نزند که همین چهار تا میز و دم و دستگاه فناوری‌های برترند! تصویربردارِ همراهم حسابی تعجب کرده! احتمالا اگر خبر برگزاری چنین نمایشگاهی به گوش صهیونیست مزبور بخورد، حالا حالاها باید از کلاه سر بردارد!

مراقب کلاهت باش!

آقای دکتر با اعتماد به نفس مشغول معرفی دیگر محصولات شرکت کوچک‌شان است. به دستگاه دیگری اشاره می‌کند که در سامانه پدافند موشکی باور ۳۷۳ هم به کار رفته و وارد فرایند صادرات هم شده. نامه یکی از شرکت‌های برتر تولیدات دفاعی دنیا را نشان می‌دهد که مثل تصویربردار ما، تعجب کرده و نامه زده و خواستار همکاری و تبادل تجربیات مشترک شده در زمینه طراحی و تولید مغزافزارهای هدایت و کنترل موشک! با خودم فکر می‌کنم چه اتفاقی می‌افتاد اگر آقای دکتر، ۳۰ سال قبل آن خواب را ندیده بود و به پذیرش فلان دانشگاه معتبر دنیا جواب مثبت داده و راهی ینگه دنیا شده بود!

آقای معاون در قامت یک ژورنالیست 

یک ساعتی می‌گذرد. تقریبا نیمی از ۳۰ غرفه و گپ زدن با تک تک غرفه‌دارانی که دارند با ذوق، محصولات و توانایی‌هایشان را معرفی می‌کنند، هرقدر هم شیرین باشد اما انرژی و جانی می‌خواد فراتر از توان امثال منِ دهه شصتی. این را از روی رشحات کمردرد می‎‌فهم. آقا و تیم همراهش همچنان دارند با همان انگیزه و لبخند ابتدای کار، غرفه به غرفه می‌روند و با حوصله گوش می‌کنند. دکتر سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رییس‌جمهوری دقیقا کنار آقا ایستاده. توضیحاتش نشان می‌دهد که شناخت خوبی روی کار تک به تک شرکت‌ها دارد، بعضا آنها را به اسم هم می‌شناسد و حتی جویای دوا و درمان بعضی‌ دیگر هم هست که سابقه بیماری داشته‌اند.

ستاری اگر معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری نمی‌شد، حتما در ژورنالیسم علم آدم موفقی بود. این را می‌شود از روی توضیحاتی فهمید که به آقا می‌دهد و طبعا ما هم می‌شنویم. به خوبی حرف‌های تخصصی و فنی متخصصان جوان را تبدیل به عبارت‌های قابل فهم می‌کرد برای همه آنهایی که تخصص و شناخت از آن حیطه از علم ندارند. متخصصان جوان ایرانی، زبان و فکر و ادبیاتی دارند در لبه مرزهای علم و تکنولوژی و این وسط لازم بود یکی باشد که هم حرف‌های اینها را بفهمد و هم بتواند این حرف‌ها را تبدیل به گزاره‌هایی قابل فهم کند و سورنا به خوبی این کار را می‌کرد.

درِ دفتر رهبری بسته نیست

عموم شرکت‌هایی که پایشان به نمایشگاه باز شده، دست گذاشته‌اند روی یک حیطه کوچک و تخصصی فنی و مهندسی یا علوم پایه. این وسط اما رد پای بعضی شرکت‌ها هم به چشم می‌خورد که حوزه تخصص‌شان،‌ فصل مشترکی بین بعضی حوزه‌های علوم انسانی و علوم فنی است. یکی از همین شرکت‌ها در زمینه مدیریت ارتباطی و فناوری‌های ارتباطی فعال بود و لابلای حرف‌هایش صابونی هم به تن بعضی شرکت‌های بزرگ دولتی و اپراتورهای مخابراتی کشید که تحویل‌شان نمی‌گیرند. تتمه حرف‌هایش هم طرحی بود در حوزه پدافند غیرعامل و مدیریت بحران.  متخصص جوان از کفش‌هایی می‌گوید که در راه رفت و آمد به فلان سازمان و بهمان نهاد پاره کرده و واکنش جملگی دستگاه‌ها که پشت چشم نازک کرده و التفاتی نداشته‌اند. آقا از جوان می‌خواهد طرحش را بدهد تا مورد استفاده قرار گیرد. جوان اما دردمندانه می‌گوید: «به کی بدهیم؟» جمله مصمم و استوار آقا پر می‌کشد توی فضا: «به ما بدهید!» ذهنم فلاش‌بک به گزارشی که چند روز قبل درباره «آژانس شیشه‌ای» نوشته بودم و گره بزرگی که توی ساختش افتاده بود؛ بالا تا پایین مملکت از بیخ و بن با حاتمی‎‌کیا مخالف بودند. فیلمنامه می‌رسد به نفر اول مملکت و واکنشی که نقطه پایانی شد بر حرف و حدیث‌ها و در نهایت هم ساخت آژانس: «اگر همه درها بسته شود، درِ دفتر رهبری که بسته نمی‌شود.» مشخصات متخصص جوان را می‌گیرند برای گرفتن طرحش. توی دفترچه‌ام یادداشت می‌کنم دهه بعضی چیزها هیچ وقت نمی‌گذرند!»

سبقت آزاد از دانشگاه

لابلای گپ و گفت‌ها و سوال‌هایی که آقا از غرفه‌داران و نماینده شرکت می‌پرسد یک سوال بین همه مشترک است: «خریدار و مشتری محصولات‌تان کیست؟» وجه مشترک این شرکت‌های کوچک و چابک با نهادهای مشابه‌ بیرونی‌شان مانند دانشگاه همین است. دانش‌بنیان‎‌ها از مساله به علم می‌رسند. واقعیت بیرونی جامعه و بوم و بر است که برای آنها تبدیل به منبع الهام می‌شود. در ادامه هم علم نه چیزی لابلای کتاب و دفتر و درس و دانشگاه که پاسخی است که آنها به مسائل خودشان داده‌اند. همین هم باعث شده که انها به جای آنکه مانند دانشگاه، خط تولید مقاله ISI باشند، افتاده‌اند وسط عملیات و گره باز می‌کنند از کار مردم‌ و بوم و برشان.

نتیجه طبیعی چنین فرایندی هم همان اتفاقی است که برای دکتر سلمان اخوت افتاده. سطح توقع خیلی از جوانان دور و برمان شده به ضرب و زور دکترا گرفتن و بعد هم گرفتن چند واحد حق‌التدریس در دانشگاه و به یک کشیدن عنوان استاد دانشگاه! دکتر اخوتِ جوان اما با مدرک دکترای مهندسی مکانیک، قید همه این شیک‌بازی‌ها را زده و حتی از عضویت در هیات علمی یکی از مراکز مهم کشور استعفا داده و زده به بحر مواج کارآفرینی و تولید. نتیجه‌اش هم شده دستگاه همودیالیزی به اندازه خودش که حالا با پاس کردن تمام تست‌ها و آزمایش‌ها رویش عبارت «ساخت ایران» حک شده و قرار است صادر شود به کشورهای منطقه.

پا کردن توی کفش ما ممنوع!

نمی‌شود! جوانک پشت میز همان اول به درخواست گفت و گوی تصویری ما پاسخ منفی می‌دهد. بعد هم برای اینکه از دلمان در بیاورد جلو می‌آید و از محدودیت‌های شدیدی می‌گوید که برایشان اعمال کرده‌اند: «همین‌جوری برای رفت و آمد در مجامع و رویدادهای علمی دنیا کلی دردسر برایمان درست کرده‌اند.» با قیافه‌ای که انگار از جواب منفی‌اش هنوز دلخورم می‌پرسم مثلا چه محدودیت‌هایی؟ جوانک صمیمی‌تر می‌شود و جلو می‌آید و می‌گوید: «ویزا نمی‌دهند!» توی ذهنم حساب و کتاب می‌کنم که این رفتارها با کجای شعارهای جامعه باز و از هفت دولت آزاد و جهانی شدن و دهکده شدن دنیا و برداشتن مرزها همخوانی دارد؟! به جوابی نمی‌رسم! از نماینده یکی دیگر از شرکت‌ها که مشغول پروژه بزرگ دیگری است از بعضی حرف و حدیث‌هایی که درباره حرف‌هایی که در چند وقت اخیر درباره پیوستن یا نپیوستن به کنوانسیون برن مطرح شده می‌پرسم و چیزی که در افواه به مالکیت فکری و معنوی شناخته می‌شود… و اینکه زیر بار چنین معاهده‌هایی رفتن چقدر در کارشان اختلال ایجاد می‌کند. پاسخش لبخند تصنعی روی صورتم را خشک می‌کند: «اگر امضا کنیم می‌توانند از خود من شکایت و دستگیرم کنند!» فکر کن! استاد دانشگاه صنعتی شریف به جرم کار علمی و دانشگاهی برای مردم خودش تبدیل می‌شود به مجرم! تازه می‌فهمم که چرا با وجود عمر بیش از ۱۰۰ ساله این معاهده، عمر پیوستن بعضی کشورها مثل ایالات متحده به این کنوانسیون به زحمت به ۳۰ سال می‌رسد!

قیچی‌هایی که دیگر در شکم بیمار جا نمی‌مانند

ربات جراحی که توسط یکی از شرکت‌ها طراحی شده، از دیگر بخش‌های جالب نمایشگاه است. جوان غرفه‌دار از قابلیت‌ها و انحصارشکنی در ساخت و تولید دستگاه‌شان توضیح می‌دهد و اینکه در حالِ به قول خودش پاس کردن تست‌های استاندارد است. حُسن جناب ربات این است که به جای شکاف‌های ۲۰ سانتی‌متری، کارش را از شکافی به طول چند میلی‌متر انجام می‌دهد. وسط صحبت جوان غرفه‌دار، آقا می‌آید توی صحبت: «حُسن این دستگاه این است که دیگر قیچی توی شکم بیمار جا نمی‌ماند!» اطرافیان می‌زنند زیر خنده.»

ادامه حرف‌های جوان اما شنیدنی‌تر است: «۱۴ سال قبل با طرح اولیه این دستگاه همین جا خدمت‌تان رسیدیم و ما را مورد لطف خودتان قرار دادید. همان مسیر را گرفتیم و آمدیم جلو!» قضیه برایم وقتی جالب‌تر می‌شود که شبیه این حرف را از زبان یکی دیگر از متخصصان هم می‌شنوم. داشت خودش و محصول شرکت تحت مدیریتش را معرفی می‌کرد. ضمن صحبت‌هایش با آقا ارجاعی هم می‌دهد به دیدار دو ماه قبل. تازه دوزاری‌ام می‌افتد که حمایت‌ از دانش‌بنیان‌ها محدود به حرف و شعار نبوده و قضیه ریشه‌دارتر از این حرف‌هاست. دکتر جوان را گیر می‌اندازم برای پیگیری قله کوه یخی که توی صحبت‌هایش زده بودن بیرون: «دو ماه قبل در قالب تعدادی از شرکت‌های دانش‌بنیان دیداری خصوصی داشتیم با ایشان.» توی ذهنم دیدارهای این شکلی را مرور می‌کنم… شاعران، روزنامه‌نگاران، مستندسازان، دانش‌بنیان‌ها…»

گمنامان زمین و شهره آسمان‌ها

در نگاه اول شاید محیط ساده و بی‌پیرایه فضای نمایشگاه به اندازه عنوانش، بزرگ و دهان‌پرکن نباشد. جمع صمیمی گروه‌های کوچکی که به دور از سر و صدا و حاشیه‌های رسانه‌ای دارند کارهای بزرگی می‌دانند. آدم‌های بزرگی که خیلی از آنها در میان مردم شناخته شده نیستند و در صفحات شبکه‌های اجتماعی عرض اندام نمی‌کنند. آدم‌هایی که بعضا مانند همان متخصص جوان ابتدای گزارش، عطای پذیرش از دانشگاه‌ها و مراکز بزرگ و دهان‌پرکن علمی دنیا را به لقایش بخشیده‌اند تا مگر گرهی از این مملکت باز کنند. علی‌بن‌ابیطالب جایی در نهج‌البلاغه در توصیف بعضی از بندگان خالص خدا فرموده «…المجهولون فی الارض و المعروفون فی السماء». در زمین شناخته شده نیستند اما در آسمان شهره‌اند.

Tags
Show More

Related Articles

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

Close